Posiadacz samoistny nie jest właścicielem rzeczy, ale w rzeczywistością włada nią „jak właściciel”. Może on nabyć własność poprzez zasiedzenie, które następuje z mocy prawa, wraz z upływem określonego przez ustawę terminu. Taką rzeczą może okazać się nieruchomość gruntowa.

Z powyższą sytuacja mamy do czynienia gdy wobec braku zainteresowania gruntem ze strony właściciela, nieruchomością zajmuje się (dba o nią, pielęgnuje) na przykład sąsiad. Gdy taki stan trwa przez długi czas (tj. 20 lub 30 lat w zależności od innych okoliczności) właściciel powinien liczyć się z możliwością utraty swojego prawa własności na rzecz osoby, która w rzeczywistości wykonuje jego uprawnienia. Jednak nie zawsze sytuacja jest tak prosta jak w opisanym przykładzie. Wątpliwość pojawia się między innymi w momencie, kiedy posiadacz samoistny włada nieruchomością, na której ustanowiono użytkowanie wieczyste.

Czy po upływie wymaganego terminu wciąż możliwe jest nabycie własności nieruchomości? Jaki wpływ na ten stan ma ustanowione prawo użytkowania wieczystego gruntu? Nad powyższym problemem pochylił się Sąd Najwyższy. Zagadnienie okazało się być na tyle problematyczne, że przekazane zostało do rozpoznania przez poszerzony skład 7 sędziów.


Dotychczas w orzecznictwie podnoszono, że możliwe jest zasiedzenie jedynie prawa użytkowania wieczystego i to jedynie w przypadku, gdy zostało ono już wcześniej ustanowione. Wątpliwości Sądu Najwyższego nasunęła ewentualna dopuszczalność zasiedzenia prawa własności nieruchomości gruntowej, zamiast ustanowionego na nim prawa użytkowania wieczystego.


Dnia 9 grudnia 2016 roku SN przyjął uchwałę, zgodnie z którą obciążenie nieruchomości użytkowaniem wieczystym nie stoi na przeszkodzie do jej zasiedzenia przez posiadacza samoistnego. Oznacza to, że Sąd Najwyższy dopuścił taką możliwość. Co ważne, SN stanął na stanowisku, że w takiej sytuacji prawo użytkowania wieczystego wygasa, natomiast posiadacz samoistny staje się właścicielem nieruchomości nieobciążonej tym prawem podmiotowym.

Orzeczenie opatrzone zostało sygnaturą III CZP 57/16, teza orzeczenia dostępna jest na stronie Sądu Najwyższego:www.sn.pl

Blogi

Cieciórski, Wacławik Spółka Partnerska Radców Prawnych
ul. Słowackiego 39/4
87-100 Toruń

tel. 00 48 56 621 95 39

e-mail: kancelaria@kancelariacw.pl